Gmina Brudzew

„Łączy Nas zieleń – betonozie mówimy NIE –modernizacja terenów zielonych na terenie Gminy Brudzew”

Projekt zgłaszany jest w obszarze zielonej przestrzeni i dotyczy zagospodarowania centrum miejscowości Brudzew – rynku.

Projekt miał charakter kompleksowy i obejmował zarówno działania inwestycyjne, jak i edukacyjne. Jego głównym celem było przekształcenie zabetonowanej przestrzeni w centrum Brudzewa – rynku oraz modernizację terenu przy pomniku Wojciecha z Brudzewa – w nowoczesną, zieloną przestrzeń publiczną odporną na zmiany klimatu. W ramach projektu zrealizowano m.in. rozszczelnienie nawierzchni, wprowadzenie zieleni oraz rozwiązań z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury, a także działania edukacyjne skierowane do mieszkańców.

Realizacja projektu rozpoczęła się w 2025 roku i w przeważającej części została wykonana w tym okresie, natomiast ze względu na silne mrozy i niesprzyjające warunki atmosferyczne zakończenie prac nastąpiło w marcu 2026 roku.

W wyniku realizacji przedsięwzięcia dokonano istotnej transformacji rynku w centrum Brudzewa. Ograniczono beton, wprowadzono nawierzchnie przepuszczalne oraz rozwiązania wspierające retencję wód opadowych, w tym suchy potok. Wprowadzono liczne nasadzenia drzew, krzewów, bylin i traw ozdobnych co przyczyniło się do zwiększenia bioróżnorodności oraz poprawy mikroklimatu.

Przestrzeń została wzbogacona o elementy małej architektury (m.in. ławki, kosze, ławkę solarną oraz stację naprawy rowerów), co zwiększyło jej funkcjonalność i atrakcyjność jako miejsca spotkań i wypoczynku mieszkańców. Zamontowano również dwie tablice edukacyjne: jedną wyjaśniającą ideę „odbetonowania” przestrzeni, a drugą promującą wiedzę o roślinach odpowiednich do nasadzeń w przestrzeni publicznej. Realizacja projektu rozpoczęła się w 2025 roku i w zdecydowanej większości została wykonana w tym okresie.

Część prac wykończeniowych (nasadzenia oraz montaż elementów małej architektury w miejscu odbetonowanym) została zrealizowana w 2026 roku.

Równolegle z działaniami inwestycyjnymi zrealizowano szeroko zakrojoną kampanię edukacyjną, która objęła uczniów wszystkich szkół podstawowych na terenie gminy. Zajęcia miały angażujący charakter i były dostosowane do wieku uczestników.
Umożliwiły dzieciom i młodzieży lepsze zrozumienie znaczenia bioróżnorodności, roli roślin w ekosystemie oraz wpływu zmian klimatu na życie codzienne. Uczniowie aktywnie uczestniczyli w zajęciach poprzez obserwacje przyrodnicze, doświadczenia oraz wysiew roślin, co sprzyjało kształtowaniu trwałych postaw proekologicznych.

W ramach działań edukacyjnych zakupiono pomoce dydaktyczne (m.in. lupy, propagatory, nasiona, gry edukacyjne, plakaty), które zostały przekazane szkołom i są wykorzystywane także po zakończeniu projektu, zapewniając trwałość efektów edukacyjnych. Dodatkowo zorganizowano otwartą, interaktywną wystawę edukacyjną dla mieszkańców, poświęconą ochronie środowiska i adaptacji do zmian klimatu. Wydarzenie to umożliwiło mieszkańcom zdobycie wiedzy w przystępnej i atrakcyjnej formie oraz zwiększyło ich świadomość w zakresie działań proekologicznych.
Wystawa była otwarta i dostępna dla wszystkich zainteresowanych. Dzięki tym działaniom projekt nie tylko zmienił przestrzeń, ale też zwiększył świadomość mieszkańców i ich zaangażowanie w ochronę środowiska.

Projekt realizowany był we współpracy z lokalnymi instytucjami, w szczególności szkołami podstawowymi z terenu gminy Brudzew oraz Stowarzyszeniem Turkowska Unia Rozwoju – T.U.R., które odpowiadało m.in. za organizację wystawy edukacyjnej -interaktywnej. Zaangażowanie nauczycieli, uczniów oraz mieszkańców miało kluczowe znaczenie dla powodzenia projektu.
Działania edukacyjne oraz wydarzenia otwarte umożliwiły bezpośredni kontakt społeczności z tematyką projektu i sprzyjały budowaniu wspólnej odpowiedzialności za środowisko lokalne.

Całkowita wartość projektu wyniosła 530 535,61 zł, w tym 317 280,22 zł dofinansowania z Unii Europejskiej.

Projekt wyróżnia się kompleksowym podejściem do problemu tzw. „betonozy” poprzez połączenie działań inwestycyjnych z edukacją ekologiczną. Zastosowanie rozwiązań opartych na naturze, m.in. przepuszczalne nawierzchnie, systemy retencji czy suchy potok, pozwoliło nie tylko poprawić estetykę przestrzeni, ale przede wszystkim zwiększyć jej odporność na zmiany klimatu. Innowacyjność projektu polega również na aktywnym zaangażowaniu mieszkańców – szczególnie dzieci i młodzieży – w działania edukacyjne oraz na zapewnieniu trwałości efektów poprzez pozostawienie pomocy dydaktycznych w szkołach.

Projekt w znaczący sposób wpłynął na poprawę jakości życia mieszkańców. Przestrzeń rynku w Brudzewie stała się miejscem przyjaznym, zielonym i funkcjonalnym, sprzyjającym integracji społecznej oraz aktywnemu spędzaniu czasu. Działania edukacyjne zwiększyły świadomość ekologiczną mieszkańców i przyczyniły się do budowania odpowiedzialnych postaw wobec środowiska. Projekt wzmocnił również poczucie wspólnoty lokalnej i zaangażowanie mieszkańców w działania na rzecz swojej gminy.

Projekt poprawił wizerunek gminy jako nowoczesnej i dbającej o środowisko. Może być przykładem dla innych gmin, jak łączyć inwestycje z edukacją.